سلطان محمد ميرزا قاجار
21
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
آغاز مسافرت ولايت طهران اين ولايت در ملك رى واقع است كه شرح آبادى آن در تواريخ مذكور است . در خباثت اين خاك هيچ دليلى بهتر از اين يك فرد شعر صباحى « 5 » نيست : فرد يثرب به باد رفت به تعمير خاك شام * بطحا خراب شد به تمناى ملك رى از ولايات عراق عجم است . پس از خرابى شهر رى ، شاه طهماسب صفوى قلعهء طهران را بنا نهاد . « 6 » حصار ارگش [ 2 آ ] از ابنيهء افاغنه است . هوايش مختلف [ و ] شمالش از كوه البرز مسدود . « 7 » طهران در عهد آغا محمد خان تا اواخر دولت زنديه چندان آبادى نداشت . پس از آنكه سلطنت ايران به مرحوم آغا محمد خان قاجار رحمة الله رسيد ، اين شهر را به ملاحظهء نزديكى به
--> ( 5 ) . از شاعران دورهء قاجار . ( ن . ك . افزودهها ) . ( 6 ) . « در سال 960 ه . ق به وسيلهء شاه طهماسب اول صفوى ، باروى آن ساخته شد و صورت شهر پيدا كرد » . ( سيد محمد تقى مصطفوى ، آثار تاريخى طهران ، انجمن آثار ملى ، ص 14 ) . ( 7 ) . اكثر اوقات از اين ملك و با بروز كرده ، به اطراف ولايات ايران مىرود . ( حاشيهء متن ) .